سازمان امور مالیاتی کشور با بهرهگیری از هوش مصنوعی، تحلیل دادههای بزرگ و توسعه سامانه مؤدیان، گام تازهای برای شناسایی حسابهای اجارهای و مقابله با فرار مالیاتی برداشته است. این اقدام با هدف افزایش شفافیت اقتصادی و جلوگیری از پنهانسازی درآمدهای واقعی انجام میشود.
به گزارش رسانه نگاه نو، استفاده از حسابهای بانکی و دستگاههای کارتخوان اجارهای یا متعلق به اشخاص دیگر، در سالهای اخیر به یکی از روشهای رایج برای پنهان کردن درآمدها و فرار از پرداخت مالیات تبدیل شده بود. برخی فعالان اقتصادی با انتقال تراکنشهای مالی خود به حساب بستگان، کارکنان یا افرادی که پرونده مالیاتی نداشتند، تلاش میکردند فعالیت اقتصادی خود را از دید نظام مالیاتی مخفی نگه دارند.
شناسایی حسابهای اجارهای با تحلیل هوشمند دادهها
رئیس مرکز مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرد که با تحلیل دادههای سامانه مؤدیان و اطلاعات ابزارهای پرداخت، امکان شناسایی افرادی که از حساب یا کارتخوان دیگران برای انجام فعالیت اقتصادی استفاده میکنند، فراهم شده است.
وی با اشاره به اینکه هر کسبوکار الگوی مالی مشخصی دارد، گفت میزان تراکنشها، ساعات فعالیت، تعداد واریزیها و سایر شاخصهای مالی در هر صنف با صنف دیگر متفاوت است. همین تفاوتها به سامانههای هوشمند کمک میکند تا فعالیتهای غیرعادی را شناسایی و بررسی کنند.
به گفته وی، اگر حساب فردی که پرونده مالیاتی ندارد بهصورت مستمر تراکنشهایی مشابه یک فعالیت تجاری ثبت کند، ارتباط آن با صاحبان مشاغل، بستگان یا کارکنان بررسی شده و استفادهکننده اصلی حساب شناسایی خواهد شد. این بررسیها تنها بر پایه حجم تراکنشها انجام نمیشود و مجموعهای از دادههای مرتبط با رفتار مالی و ارتباطات اقتصادی افراد نیز مورد تحلیل قرار میگیرد.
حرکت نظام مالیاتی به سمت هوشمندسازی
کارشناسان معتقدند توسعه سامانه مؤدیان و اتصال آن به اطلاعات ابزارهای پرداخت، نظام مالیاتی را از روشهای سنتی ممیزی به سمت تحلیل داده و هوشمندسازی سوق داده است. در این شیوه، به جای اتکا به بازرسیهای میدانی یا گزارشهای موردی، الگوهای رفتاری مؤدیان از طریق دادههای ثبتشده بررسی شده و موارد مشکوک به فرار مالیاتی با دقت بیشتری شناسایی میشود.
گامی در مسیر عدالت مالیاتی
کارشناسان تأکید دارند مقابله با استفاده از حسابهای اجارهای و کارتخوانهای غیرواقعی، علاوه بر افزایش شفافیت اقتصادی، به تحقق عدالت مالیاتی نیز کمک خواهد کرد. در سالهای گذشته، استفاده از این ابزارها باعث شده بود بخشی از درآمدهای واقعی از دید نظام مالیاتی پنهان بماند و فشار مالیاتی بیشتری بر مؤدیان قانونمدار وارد شود.
سازمان امور مالیاتی اکنون با تکیه بر هوش مصنوعی، تحلیل دادههای بزرگ و سامانههای هوشمند، در تلاش است مسیرهای فرار مالیاتی را مسدود کرده و نظام مالیاتی را بر پایه داده، شفافیت و نظارت هوشمند توسعه دهد.


